سيد احمد على خسروى
198
راهنماى داروهاى تندرستى ( فارسى )
در علامات امراض قلب و مستحكم و قوّه گرفت دق مىگردد با سوء مزاج گرم و دقّ پيرى مىگردد با سوء مزاج سرد و سل مىگردد با سوء مزاج خشك و فرقش با سلّ رية اين است كه رية سالم و سرفه و نفثى نيست و علامت سوء مزاج بارد صغر نبض و بطوء آن و متفاوت بودن آن نبض است از حال طبيعى و مريض در نزد مسخّن راحت خواهد شد به عكس مزاج گرم كه راحت شدن در آن مزاج نزد مبرّدات است و علامت سوء مزاج بارد رطب لين نبض و در يبوست صلابة نبض است و يا علامات ورم است در قلب اما علامت ورم گرم اختلاف عجيب در نفس نبض و لهيب بزرگ در بدن كه گويا نفس صاحبان اين مرض معدوم است و غشى پىدرپى است و اما علامت ورم سرد همين علامات است ولى خفيفتر از ظهور ورم گرم است در قلب در معالجه امراض قلب است بر معالج لازم است كه در امراض قلب دقّت نمايد اگر سببش امتلا دموى شد فصد كند از باسليق راست و اگر امتلاء بخارى باشد به اين معنى كه در مزاج مريض خون غالب نباشد بلكه سبب امتلاء باشد از ساير مواد پس بايد فصد كند از باسليق چپ و نيز در امراض قلبى اگر مريض محتاج شد باستفراغ خلط بلغمى يا صفراوى پس ناچار است از اينكه ادوية قلبيه را منضم بساير ادويه نمايد تا اثر آن بقلب رسيده